دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف ویتامین D3
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ایمن در دوزهای استاندارد بارداری با نظر پزشک): مصرف ویتامین D3 در مقادیر استاندارد روزانه و طبق نظر پزشک در
۲. شیردهی (ایمن در دوران شیردهی): در دوزهای استاندارد در شیردهی ایمن است. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱ویتامین D3 کمبود ویتامین، ریزمغذی یا کوآنزیم ضروری بدن را جبران کرده و از عملکرد طبیعی سیستم عصبی، خون‌سازی، پوست و متابولیسم سلولی حمایت می‌نماید. [۱][۴]
ایفای نقش به عنوان کوآنزیم و کوفاکتور ضروری در واکنش‌های متابولیک، آنتی‌اکسیدانی و سنتز ماکرومولکول‌های زیستی متناسب با فارماکولوژی Vitamin D3. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری و درمان کمبود ویتامین D و کلسیم، راشیتیسم (نرمی استخوان در کودکان) و استئومالاسی در بزرگسالان [۱][۲][۵]
- پیشگیری و درمان کمکی پوکی استخوان (استئوپروز) در زنان یائسه و سالمندان و تقویت جذب روده‌ای کلسیم و فسفر [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲جبران کمبود ویتامین D (سطح زیر ۲۰ ng/mL): هفته‌ای ۱ عدد پرل ۵۰,۰۰۰ واحد به مدت ۶ تا ۸ هفته همراه با وعده غذایی چرب، سپس دوز نگهدارنده ماهی ۱ عدد پرل ۵۰,۰۰۰ واحد (یا روزی ۱ عدد پرل ۱,۰۰۰ تا ۲,۰۰۰ واحد) | آمپول ۳۰۰,۰۰۰ واحد: فقط با تجویز پزشک به صورت خوراکی یا عضلانی حداکثر سالی ۱ تا ۲ بار (مدت درمان: دوره ۲ تا ۳ ماهه و سپس دوز نگهدارنده بر اساس سطح سرمی در آزمایش خون) [۱][۲][۵]
عدم ذکر برتری خاص در منابع (ترجیحاً با آب) (هیچ یک از منابع مورد مطالعه اشاره‌ای به برتری مصرف دارو با غذا یا شکم خالی نکرده‌اند (طبق قاعده کلی [۱۱] مصرف با آب باعث اثربخشی سریع‌تر میشود). (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع کامل کپسول با یک لیوان آب (از باز کردن یا جویدن کپسول خودداری شود) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعت ثابت روزانه (فاصله حداقل ۲ ساعته بین قرص آهن و قرص کلسیم الزامی است!) (آهن و کلسیم در روده با یکدیگر رقابت میکنند؛ کلسیم را ظهر و آهن را عصر یا شب مصرف کنید.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ایمن در دوزهای استاندارد بارداری با نظر پزشک): مصرف ویتامین D3 در مقادیر استاندارد روزانه و طبق نظر پزشک در دوران بارداری ایمن است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ایمن در دوران شیردهی): در دوزهای استاندارد در شیردهی ایمن است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به ویتامین D3 (Vitamin D3) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): بدون تداخل منفی. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): بدون تداخل مستقیم. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — ویتامین D3 (Vitamin D3)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01303 | کد جهانی WHO ATC: A02BC01 (Vitamin D3).